Hechtingsstoornis na een traumatische jeugd

Hechtingsstoornis na een traumatische jeugd

Herbelevingen beïnvloeden je leven immens

Een herbeleving betekent letterlijk: het opnieuw beleven van het trauma. Alles wat er toen was, wordt op zo’n moment ervaren, met alle gevoelens, gedachtes en gedrag van toen.

“Herbelevingen is één van de symptomen als je aan een Post Traumatische Stress Stoornis lijdt. Persoonlijk vind ik het het heftigste symptoom.”

Doordat ik geboren en opgegroeid ben in een zeer gewelddag gezin, ken ik niet anders dan onveiligheid. Bij mijzelf “weggaan” is een tweede natuur geworden. Zeg maar gerust een “eerste natuur”. Het is letterlijk met mijn ZIJN verweven en ervaar ik als iets in mijn blauwdruk.

Ik weet niet beter en eigenlijk zijn de momenten dat ik volledig in het HIER & NU ben, best wel schaars. Dit is iets waar ik pas de laatste jaren echt bewust mee bezig ben en ik kan dan ook met grote vreugde zeggen dat het me steeds vaker lukt.

Mensen met PTSS kunnen door een trigger herinnert worden aan hun trauma. Ze gaan dan reageren zoals ze toen reageerden. Dikwijls herkennen ze hun omgeving niet meer en zijn zich niet (helemaal) bewust van wat ze doen.

 

Verschillende soorten herbelevingen.

Toch zit er een verschil in het soort herbelevingen, wat weer afhankelijk is van hoe het trauma is ontstaan.

Zo zal een veteraan die plotseling een harde knal hoort, acuut weer in die oorlogssituatie zitten en ook zodanig gaan reageren. Hij zal zal een duidelijk vlucht- of vechtreactie laten zien.

Bij mensen die PTSS oplopen door chronische verwaarlozing en/of mishandeling toen ze nog een klein kind waren, werkt het doorgaans iets anders. Doordat dit soort mensen getraumatiseerd zijn op een moment dat zij zelf niets konden doen en machteloos waren, hebben zij hun trauma dikwijls  inactief ondergaan. Daar bedoel ik mee dat ze op dat moment geen keuze hadden om te vechten of te vluchten. Ze bevroren en als deze situaties zich lange tijd bleven voordoen, werd dit een automatisme. Kinderen ontdekken bewust of onbewust een mechanisme om het trauma te ondergaan zonder dat ze hier iets of veel bij voelden.

“Dit mechanisme beschermt een mens omdat je het anders waarschijnlijk niet overleeft.”

Als dit mechanisme van “verdoving” of “weggaan” te vaak gebeurt, dan kan het een soort tweede natuur worden. Dit wordt ook wel dissociatie genoemd.

 

Geen gevoel

Persoonlijk heb ik last van het laatste. Ik heb jaren een slechte pijnbeleving gehad. Kon niet zo goed voelen. Zo voelde ik bijvoorbeeld niet dat ik aan het bevallen was, maar was ik overtuigd dat de pijn in mijn buik een blaasontsteking was. Zelfs na het checken van mijn urine kon de huisarts mij niet overtuigen dat de baby elk moment geboren zou worden.

Geen of weinig pijn voelen is één ding, maar als je zelfs fysieke aanrakingen niet eens kunt waarnemen, dan ontstaat er wel een probleem. Toen ik op aanraden van de huisarts naar een haptonoom ging en die haar handen op mijn rug legde, wist ik rationeel dat er handen op mijn rug stonden, maar ik kon ze met geen mogelijkheid voelen!

Toen ik me dit realiseerde stortte ik in.

“Lichamelijk contact ervoer ik niet als iets prettigs, sterker nog, het irriteerde mij.”

Niet zo handig als je een relatie hebt of nog erger: als je kinderen hebt. Kinderen hebben liefdevolle aanraking nodig, zonder kunnen ze niet leren hoe ze zich veilig moeten hechten.

Met mijn hoofd hield ik heel veel van mijn zoon, ik zou hem met mijn leven verdedigen. Maar voélen; nee dat kon ik niet.

 

Mijn zoon ontwikkelde een hechtingsstoornis

Mijn zoon heeft hierdoor een hechtingsstoornis ontwikkeld en ook mijn tweede kind was/is niet gek op aanrakingen.

Dat IK een hechtingsstoornis, dat is nooit bij mij opgekomen. Zelfs niet toen de diagnose officieel werd gesteld bij mijn oudste en ik me er verder in ging verdiepen, kwam nog steeds het idee niet bij mij op dat ik het ook had en dat ik waarschijnlijk de oorzaak was dat hij hier aan leed.

Door de jaren heen heb ik veel aan zelfontwikkeling gedaan en heb vele opleidingen en cursussen gedaan om mezelf beter te leren begrijpen en te helen. Dit heeft mij weer dichter bij mijn gevoel gebracht en stukje bij beetje leren helen. Helemaal hersteld ben ik echter nog lang niet.

 

Relaties zijn niet makkelijk

Dit heeft zo zijn weerslag op mijn relaties; de relatie met mezelf, mijn kinderen en met een partner.

“Relaties zijn niet gemakkelijk voor mij en mijn partner moet iemand zijn met oneindig veel geduld en begrip.”

Toch is dit best een probleem, want lichamelijk contact hoort bij een relatie.

Maar wat nou als lichamelijk contact, iets wat zo fijn kan zijn, juist zoveel pijn doet en angst oproept? Geloof me, ik WIL absoluut aangeraakt worden, maar het roept zo ontzettend veel op dat ik, zonder het in de gaten te hebben, in het grijze moeras verdwijn van mijn verleden.

 

Dan word ik weer klein.

“Ik heb zelfs al eens ervaren dat mijn benen voelden als die van een kleuter.”

Ik bleef maar verschrikt naar mijn benen kijken om te constateren dat ik echt geen vijf jaar meer was.  Maar ik bleef die benen “klein” voelen.

Op zo’n moment ben ik weer daar. Hoor ik mensen hijgen, zie ik allemaal nare dingen, herken ik mijn eigen omgeving niet meer. Dan herken ik zelfs mijn eigen partner haast niet meer. 

Ergens achter in mijn hoofd zit dan nog wel een stukje bewustzijn dat tegen me roept: “Hallo, dit is je vriend. Je hebt niets van hem te vrezen! Je bent geen kleuter meer, je bent nu een volwassen vrouw!”

Ook dít weet ik dan rationeel, maar emotioneel ben en blijf ik op zo’n moment een kleuter. Ik moet op zo’n moment erg waakzaam zijn dat ik niet helemaal bij mijzelf weg ga en doe wat ik toen deed: het ondergaan.

“Toen mocht ik geen NEE zeggen en schakelde ik mezelf UIT.”

 

Gevaar op hertraumatisering

Als die gedachte naar boven komt, dan moet ik echt heel hard uit die situatie gaan want anders loop ik het risico dat ik intimiteit beleef als dat kleine meisje van toen en niet als volwassen vrouw in het NU.

Exposure kan goed zijn, maar daar moet je goed met je gevoel en je adem bij kunnen blijven. Als je van je zelf weg gaat en het toch doet, dan loop je het risico om jezelf te her-traumatiseren.

Dan ben je nog verder van huis. Wees dus voorzichtig wat je wel en wat je niet doet. Zoek bij dit soort heftige trauma’s hulp van een therapeut en laat je hierin begeleiden.

Zelf heb ik met dit stuk nog een weg te gaan.

“Het heeft me heel erg onzeker gemaakt.”

Onzeker om een relatie aan te gaan.

 

Ik was liever alleen

Ik voel me erg goed op me gemak in mijn eentje en kan mezelf prima redden.

Door de stress die de nabijheid van iemand anders oproept, slaap ik ook beter alleen. Ik heb het soms echt nodig om helemaal alleen te zijn en/of alleen te slapen. Dan word ik echt meer uitgerust wakker. Mijn slaap is altijd al licht en ik schrik van het minste of geringste wakker. Als er iemand naast mij slaapt, dan ben ik nog waakzamer, wat ten koste gaat van mijn nachtrust.

Na jaren wel/niet met mijn huidige partner heb ik mezelf eerlijk in de spiegel aangekeken en de sprong gewaagd om samen in één huis te gaan wonen.

Want ondertussen heb ik ook ontdekt dat als je het maar uit de weg blijft gaan, dat je jezelf daarmee ook verarmd.

 

Angst om te binden

Het leert je te delen, te zorgen voor een ander. Hulp durven vragen, compromissen te sluiten, je kwetsbaar op te stellen. Voor mij is dat echt een hele opgave.

“Het idee dat iemand mijn hart kan breken is voor mij vele malen enger dan bijvoorbeeld klappen oplopen.”

Ik ben erg blij dat ik de sprong heb gewaagd, als was het niet makkelijk. Niet voor mij en al helemaal niet voor mijn partner. Het heeft mij heel veel geleerd over mezelf.

Maar ook hém heeft het veel geleerd.

 

In mezelf terugtrekken

Zo weet hij nu dat als ik pijn heb of me slecht voel, dat ik me dan in mezelf terugtrek. Ik ben dan niet goed bereikbaar. Op zo’n moment is aanraken geen goed idee. Doordat ik zo teruggetrokken ben, zie ik het niet goed aankomen waardoor ik er enorm van kan schrikken. In zo’n situatie ben ik ook nog eens prikkelbaarder dan normaal, dus levert zo’n spontane aanraak actie meestal een zeer negatieve reactie op. Die reactie kan best heftig zijn. Ik moet dan namelijk alles op alles zetten om mezelf heel hard wijs te maken dat het mijn vriend is en dat hij de beste de intenties heeft. Want heel eerlijk; het liefst zou ik uithalen zo hard als ik kan!

“Mezelf inhouden en hem rustig uitleggen dat hij dit niet moet doen, kost me zó veel energie.”

In het begin reageerde mijn vriend er ook teleurgesteld op; hij begreep er helemaal niets van. Hierdoor voelde ik me weer schuldig en onzeker. Het leverde een negatieve spiraal op.

 

Liefde lost niet alles op

Uiteindelijk hebben we er rustig over gesproken en heb ik hem de situatie nog eens uitgelegd.

“Partners denken namelijk dikwijls dat ze met hun liefde alles wel kunnen genezen en raken ook teleurgesteld als dit niet zo blijkt te zijn.”

Door de tijd heen heeft hij ook moeten leren dat PTSS behoorlijk gecompliceerd in elkaar zit en dat we met veel en rustig praten, er een middenweg in kunnen vinden.

 

Wederzijds geduld, begrip en liefde

Hij laat mij nu wat meer met rust als ik weer eens in mijn eigen wereld zit en ik ga niet gelijk uit mijn stekker als hij in zijn enthousiasme me weer eens een dikke knuffel geeft of een zoen.

Ik weet dat ik blij moet zijn met een man die stapel is op mij en dat ik wat milder moet zijn voor mezelf dat ik zijn liefde niet altijd op dezelfde manier kan beantwoorden.

Toch ben ik blij dat ik deze grote stap heb gemaakt.

Ik geniet van zijn aanwezigheid, ben altijd weer blij om hem te zien en voel me ook geliefd, gewaardeerd en gerespecteerd.

“Stapje voor stapje, dat moet ik mezelf steeds weer voorhouden.”

Maar alle kleine stapjes bij elkaar maken dat ik steeds meer in mijn gevoel begin te komen en steeds beter en sneller uit dat moeras kom.

Een lange weg, vol geduld. Drie stappen vooruit en twee achteruit.

Echter, samen die stappen maken en alles onderweg delen is altijd nog leuker dan het in je eentje doen.

 

Leave a reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *